
Tractor Sahay Yojana: ભારતીય અર્થતંત્રનો મુખ્ય આધાર છે ખેતી અને આ ખેતીનો આધાર છે આપણા ખેડૂતો. પરંતુ આજના આધુનિક યુગમાં પરંપરાગત ખેતી પદ્ધતિઓ પૂરતી નથી. વધતી વસ્તી, ઘટતી જમીન અને બદલાતા આબોહવાને ધ્યાનમાં રાખીને ખેતીમાં આધુનિક તકનીક અને યાંત્રિકીકરણ અત્યંત જરૂરી બન્યું છે. આ દિશામાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ સાધન છે ટ્રેક્ટર. પરંતુ ટ્રેક્ટરની ઊંચી કિંમત ઘણા નાના અને મધ્યમ વર્ગના ખેડૂતો માટે મોટો આર્થિક બોજ છે.
આ સમસ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને ગુજરાત સરકારે Tractor Sahay Yojana શરૂ કરી છે. આ યોજના હેઠળ ખેડૂતોને ટ્રેક્ટર ખરીદવા માટે નોંધપાત્ર નાણાકીય સહાય આપવામાં આવે છે જેથી તેઓ આધુનિક ખેતી સાધનો મેળવી શકે અને તેમનું ઉત્પાદન વધારી શકે. આ લેખમાં આપણે Tractor Sahay Yojana વિશે સંપૂર્ણ અને વિગતવાર માહિતી મેળવીશું.
Tractor Sahay Yojana શું છે અને શા માટે શરૂ કરવામાં આવી?
Tractor Sahay Yojana એ ગુજરાત સરકારના કૃષિ, ખેડૂત કલ્યાણ અને સહકાર વિભાગ દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલી એક મહત્વાકાંક્ષી યોજના છે. આ યોજનાનો મૂળભૂત હેતુ રાજ્યના ખેડૂતોને આધુનિક ખેતી સાધનો, ખાસ કરીને ટ્રેક્ટર ખરીદવામાં આર્થિક સહાય પૂરી પાડવાનો છે.
ટ્રેક્ટર એ આધુનિક ખેતીનું હૃદય છે. જમીન તૈયાર કરવાથી લઈને વાવણી, સિંચાઈ, નિંદામણ, જંતુનાશક છંટકાવ અને અંતે પાક કાપણી સુધી – ખેતીના લગભગ તમામ કાર્યોમાં ટ્રેક્ટરનો ઉપયોગ થાય છે. જ્યાં પહેલાં બળદ અથવા માનવ શ્રમથી દિવસો લાગતા, ત્યાં હવે ટ્રેક્ટર થોડા જ કલાકોમાં કામ પૂર્ણ કરી શકે છે.
પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે નવા ટ્રેક્ટરની કિંમત છ લાખથી લઈને પંદર લાખ રૂપિયા કે તેથી વધુ હોય છે. આ રકમ એક સામાન્ય અથવા મધ્યમ વર્ગના ખેડૂત માટે વહન કરવી અત્યંત મુશ્કેલ છે. Tractor Sahay Yojana આ અંતર ભરવાનો પ્રયાસ કરે છે.
આ યોજના હેઠળ સરકાર ટ્રેક્ટર ખરીદના કુલ ખર્ચના પચીસ ટકા અથવા એક લાખ રૂપિયા – બંનેમાંથી જે ઓછી રકમ બને તે સહાય આપે છે. આ સહાય ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર દ્વારા સીધી ખેડૂતના બેંક ખાતામાં જમા કરવામાં આવે છે.
Tractor Sahay Yojana ના મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો
Tractor Sahay Yojana ની રચના કેટલાક સ્પષ્ટ અને દૂરગામી ઉદ્દેશ્યો સાથે કરવામાં આવી છે.
ખેતીનું યાંત્રિકીકરણ અને આધુનિકીકરણ
આજના યુગમાં પરંપરાગત ખેતી પદ્ધતિઓથી વધુ ઉત્પાદન મેળવવું શક્ય નથી. વસ્તીમાં વધારો થઈ રહ્યો છે પરંતુ ખેતીની જમીન ઓછી થઈ રહી છે. આવી પરિસ્થિતિમાં ઓછી જમીનમાંથી વધુ ઉત્પાદન મેળવવા માટે આધુનિક તકનીક અને યાંત્રિકીકરણ અનિવાર્ય છે.
Tractor Sahay Yojana નો પ્રથમ ઉદ્દેશ્ય ગુજરાતની ખેતીને સંપૂર્ણ રીતે આધુનિક અને યાંત્રિક બનાવવાનો છે. જ્યારે દરેક ખેડૂત પાસે ટ્રેક્ટર હશે ત્યારે ખેતીની તમામ પ્રક્રિયાઓ ઝડપી, કાર્યક્ષમ અને વૈજ્ઞાનિક રીતે થશે.
ટ્રેક્ટર સાથે વિવિધ સાધનો જોડીને અનેક કાર્યો કરી શકાય છે – હળ ચલાવવું, વાવણી કરવી, ખાતર નાખવું, નિંદામણ કરવું, છંટકાવ કરવો, પાક કાપવો અને પરિવહન કરવું. આ બધું એક જ સાધનથી શક્ય બને છે.
ખેડૂતોની આવક વધારવી
Tractor Sahay Yojana નો બીજો મહત્વપૂર્ણ ઉદ્દેશ્ય ખેડૂતોની આવક વધારવાનો છે. જ્યારે ખેડૂત પાસે ટ્રેક્ટર હોય છે ત્યારે તે ઓછા સમયમાં વધુ વિસ્તારમાં ખેતી કરી શકે છે.
પરંપરાગત પદ્ધતિથી જ્યાં એક વર્ષમાં માત્ર બે પાક લઈ શકાતા હતા, ત્યાં ટ્રેક્ટરથી ઝડપી જમીન તૈયારી થવાથી ત્રણ પાક પણ લઈ શકાય છે. આનાથી સીધો ઉત્પાદન વધે છે અને આવકમાં વધારો થાય છે.
તેમજ ખેડૂત પોતાના ટ્રેક્ટરને ભાડે પણ આપી શકે છે અને વધારાની આવક મેળવી શકે છે. નાની જોતવાળા કે ટ્રેક્ટર ન હોય તેવા ખેડૂતોને પોતાનો ટ્રેક્ટર ભાડે આપીને મહિને હજારો રૂપિયાની વધારાની આવક મેળવી શકાય છે.
શ્રમ અને સમયની બચત
પરંપરાગત ખેતીમાં મોટા પ્રમાણમાં માનવ શ્રમ અને સમય લાગે છે. હળ ચલાવવા માટે બળદની જરૂર પડે છે અથવા મજૂરો રાખવા પડે છે. આમાં ખર્ચ પણ વધારે અને સમય પણ વધારે લાગે છે.
Tractor Sahay Yojana દ્વારા જ્યારે ખેડૂત ટ્રેક્ટર મેળવે છે ત્યારે તે માનવ શ્રમ અને સમય બંનેની બચત કરી શકે છે. જ્યાં પહેલાં એક હેક્ટર જમીન તૈયાર કરવામાં પાંચ દિવસ લાગતા હતા, ત્યાં હવે ટ્રેક્ટરથી એક જ દિવસમાં થઈ શકે છે.
આ સમયની બચતથી ખેડૂત અન્ય મહત્વપૂર્ણ કાર્યો કરી શકે છે અને ખેતીમાં પણ વધુ ધ્યાન આપી શકે છે.
સામાજિક સમાનતા અને સમાવેશ
Tractor Sahay Yojana તમામ વર્ગોના ખેડૂતો માટે સમાન રીતે ઉપલબ્ધ છે. અનુસૂચિત જાતિ, અનુસૂચિત જનજાતિ, અન્ય પછાત વર્ગ અને સામાન્ય વર્ગ – બધા જ ખેડૂતો આ યોજનાનો લાભ લઈ શકે છે.
આ સામાજિક સમાનતા અને સમાવેશને પ્રોત્સાહન આપે છે. કોઈ પણ જાતિ, ધર્મ કે સામાજિક વર્ગ આધારે ભેદભાવ કર્યા વિના માત્ર ખેડૂત હોવાના આધારે લાભ મળે છે.
ગ્રામ્ય અર્થતંત્રનું સશક્તિકરણ
જ્યારે ખેડૂતોની આવક વધે છે ત્યારે સમગ્ર ગ્રામ્ય અર્થતંત્રને ફાયદો થાય છે. ખેડૂત વધુ ખરીદી કરે છે, સ્થાનિક બજારો વિકસે છે અને ગામડાઓમાં આર્થિક પ્રવૃત્તિ વધે છે.
Tractor Sahay Yojana આ રીતે માત્ર વ્યક્તિગત ખેડૂતને જ નહીં પરંતુ સમગ્ર ગ્રામ્ય સમાજને લાભ પહોંચાડે છે. ટ્રેક્ટર ડીલરશીપ, સર્વિસ સેન્ટર, પાર્ટ્સ વિક્રેતાઓ વગેરે વ્યવસાયોને પણ પ્રોત્સાહન મળે છે.
ખાદ્ય સુરક્ષા અને આત્મનિર્ભરતા
વધતી વસ્તી માટે પર્યાપ્ત ખાદ્યાન્ન ઉત્પાદન કરવું દેશ માટે મહત્વપૂર્ણ છે. Tractor Sahay Yojana દ્વારા જ્યારે ખેડૂતો આધુનિક સાધનો મેળવે છે અને ઉત્પાદન વધારે છે ત્યારે રાજ્યની અને દેશની ખાદ્ય સુરક્ષામાં વધારો થાય છે.
આત્મનિર્ભર ભારતના સપનાને સાકાર કરવા માટે કૃષિ ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભરતા અનિવાર્ય છે અને આ યોજના તે દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.

Tractor Sahay Yojana હેઠળ મળતા લાભો
Tractor Sahay Yojana હેઠળ ખેડૂતોને અનેક પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ લાભો મળે છે.
નાણાકીય સહાય
સૌથી મોટો અને સ્પષ્ટ લાભ છે નાણાકીય સહાય. Tractor Sahay Yojana હેઠળ સરકાર ટ્રેક્ટર ખરીદના કુલ ખર્ચના પચીસ ટકા અથવા એક લાખ રૂપિયા – બંનેમાંથી જે ઓછી રકમ બને તે સહાય આપે છે.
ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ ખેડૂત ચાર લાખ રૂપિયાનું ટ્રેક્ટર ખરીદે છે તો ચાર લાખના પચીસ ટકા એટલે એક લાખ રૂપિયા થાય છે. આ કિસ્સામાં સરકાર એક લાખ રૂપિયાની સહાય આપશે.
જો કોઈ ખેડૂત છ લાખ રૂપિયાનું ટ્રેક્ટર ખરીદે છે તો છ લાખના પચીસ ટકા એટલે દોઢ લાખ રૂપિયા થાય છે. પરંતુ મહત્તમ સહાય એક લાખ રૂપિયા જ હોવાથી આ કિસ્સામાં પણ એક લાખ રૂપિયાની જ સહાય મળશે.
આ નાણાકીય સહાય ખેડૂતને ટ્રેક્ટર ખરીદવાનો નિર્ણય લેવામાં મોટો પ્રોત્સાહન આપે છે.
ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર
Tractor Sahay Yojana ની એક વિશેષતા એ છે કે સહાય રકમ ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર દ્વારા સીધી ખેડૂતના બેંક ખાતામાં જમા કરવામાં આવે છે. આ પદ્ધતિના અનેક ફાયદા છે.
કોઈ મધ્યસ્થી અથવા દલાલ નથી હોતા જેથી ભ્રષ્ટાચારની શક્યતા ન્યૂનતમ છે. ખેડૂતને પૂરી રકમ મળે છે, કોઈ કપાત થતી નથી.
પ્રક્રિયા પારદર્શક છે અને ખેડૂત ઓનલાઈન પોતાની અરજીની સ્થિતિ તપાસી શકે છે. રકમ ખાતામાં જમા થયા પછી એસએમએસ દ્વારા જાણ મળે છે.
તમામ વર્ગો માટે સમાન તક
Tractor Sahay Yojana તમામ જાતિ અને સામાજિક વર્ગોના ખેડૂતો માટે સમાન રીતે ઉપલબ્ધ છે. અનુસૂચિત જાતિ, અનુસૂચિત જનજાતિ, અન્ય પછાત વર્ગ અને સામાન્ય વર્ગ – બધા જ ખેડૂતો સમાન શરતો હેઠળ અરજી કરી શકે છે અને લાભ મેળવી શકે છે.
કોઈ પણ પ્રકારના સામાજિક કે આર્થિક ભેદભાવ વિના માત્ર ખેડૂત હોવાના આધારે લાભ મળે છે.
હોર્સપાવરની પસંદગી
Tractor Sahay Yojana હેઠળ વીસ હોર્સપાવરથી લઈને સાઠ હોર્સપાવર સુધીના ટ્રેક્ટર પર સહાય મળે છે. આ વિશાળ રેન્જ ખેડૂતોને તેમની જરૂરિયાત અને બજેટ મુજબ યોગ્ય ટ્રેક્ટર પસંદ કરવાની સ્વતંત્રતા આપે છે.
નાની જોત ધરાવતા ખેડૂત નાના હોર્સપાવરનું ટ્રેક્ટર લઈ શકે છે જ્યારે મોટી જોત ધરાવતા ખેડૂત વધુ શક્તિશાળી ટ્રેક્ટર પસંદ કરી શકે છે.
દસ વર્ષનો લાભ
એકવાર Tractor Sahay Yojana નો લાભ લીધા પછી ખેડૂત દસ વર્ષ પછી ફરીથી આ યોજના માટે અરજી કરી શકે છે. આ એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે જૂના ટ્રેક્ટરને બદલવા માટે ખેડૂતને ફરીથી સહાય મળી શકે છે.
દસ વર્ષમાં સામાન્ય રીતે ટ્રેક્ટર જૂનું થઈ જાય છે અને નવું લેવાની જરૂર પડે છે. તે સમયે ફરીથી સહાય મળવાથી ખેડૂતને મદદ થાય છે.
સમય અને મહેનતની બચત
ટ્રેક્ટર હોવાથી ખેડૂત ખેતીના તમામ કાર્યો ઝડપથી અને સરળતાથી કરી શકે છે. માનવ શ્રમ અથવા પશુ શક્તિ પર નિર્ભરતા ઘટે છે.
જમીન તૈયાર કરવી, વાવણી કરવી, સિંચાઈ કરવી, નિંદામણ કરવું, છંટકાવ કરવો, પાક કાપવો – આ બધા કાર્યો ટ્રેક્ટર સાથે જોડાયેલા વિવિધ સાધનોથી ઝડપથી થઈ શકે છે.
આ સમયની બચતથી ખેડૂત વધુ વિસ્તારમાં ખેતી કરી શકે છે અથવા અન્ય આવકના સ્રોતો વિકસાવી શકે છે.
Tractor Sahay Yojana માટે પાત્રતા માપદંડ
Tractor Sahay Yojana નો લાભ મેળવવા માટે અરજદારે કેટલાક આવશ્યક પાત્રતા માપદંડો પૂર્ણ કરવા જરૂરી છે.
રાજ્યની રહેવાસી
અરજદાર ગુજરાત રાજ્યનો કાયમી રહેવાસી હોવો જરૂરી છે. રહેઠાણનો પુરાવો રાશન કાર્ડ, આધાર કાર્ડ, મતદાર યાદી અથવા અન્ય સરકારી દસ્તાવેજો દ્વારા આપી શકાય છે.
બીજા રાજ્યના રહેવાસીઓ Tractor Sahay Yojana માટે અરજી કરી શકતા નથી. આ યોજના માત્ર ગુજરાતના ખેડૂતો માટે છે.
ખેડૂત હોવું
અરજદાર માન્ય ખેડૂત અથવા ખાતેદાર હોવો જોઈએ. એટલે કે તેના નામે ખેતીની જમીન હોવી આવશ્યક છે. જમીન વિનાના વ્યક્તિઓ આ યોજના માટે પાત્ર નથી.
ખેતીની જમીનના પુરાવા તરીકે સાત બાર, આઠ અ જેવા રાજસ્વ રેકોર્ડ રજૂ કરવા પડે છે.
ખેતીની જમીન
અરજદારના નામે ખેતી યોગ્ય જમીન હોવી જરૂરી છે. આ જમીન સ્વ-માલિકીની હોઈ શકે છે અથવા સહખાતેદારીમાં હોઈ શકે છે.
જો જમીન સહખાતેદારીમાં હોય તો બીજા ખાતેદારોની સંમતિપત્ર જરૂરી છે. આ સંમતિપત્રમાં અન્ય ખાતેદારોએ લખીને આપવું પડે છે કે તેઓને અરજદારે Tractor Sahay Yojana માટે અરજી કરવા અંગે કોઈ વાંધો નથી.
વય મર્યાદા
અરજદારની ઉંમર ઓછામાં ઓછી અઢાર વર્ષ હોવી જોઈએ. નાબાલિગ વ્યક્તિઓ આ યોજના માટે અરજી કરી શકતા નથી.
ઉપરની વય મર્યાદા સામાન્ય રીતે નક્કી કરવામાં આવતી નથી. કોઈ પણ ઉંમરના ખેડૂત જ્યાં સુધી શારીરિક અને માનસિક રીતે સક્ષમ હોય ત્યાં સુધી અરજી કરી શકે છે.
સામાજિક વર્ગ
Tractor Sahay Yojana તમામ સામાજિક વર્ગોના ખેડૂતો માટે ઉપલબ્ધ છે – અનુસૂચિત જાતિ, અનુસૂચિત જનજાતિ, અન્ય પછાત વર્ગ અને સામાન્ય વર્ગ.
જો અરજદાર અનુસૂચિત જાતિ, અનુસૂચિત જનજાતિ અથવા અન્ય પછાત વર્ગમાંથી હોય તો માન્ય જાતિ પ્રમાણપત્ર રજૂ કરવું પડે છે.
દસ વર્ષનો સમયગાળો
Tractor Sahay Yojana હેઠળ સહાય દસ વર્ષમાં માત્ર એક જ વખત મળે છે. જો અરજદારે પહેલાં આ યોજનાનો લાભ લીધો હોય તો છેલ્લા લાભથી ઓછામાં ઓછા દસ વર્ષ પૂર્ણ થયા હોવા જોઈએ.
જો દસ વર્ષ પૂર્ણ થયા ન હોય તો નવી અરજી સ્વીકારવામાં આવશે નહીં.
પેનલ વિક્રેતા પાસેથી ખરીદી
Tractor Sahay Yojana હેઠળ સહાય મેળવવા માટે ટ્રેક્ટર સરકાર દ્વારા મંજૂર કરાયેલા પેનલના વિક્રેતા પાસેથી જ ખરીદવું જરૂરી છે.
સરકાર દર વર્ષે માન્ય ટ્રેક્ટર કંપનીઓ અને ડીલરોની યાદી જાહેર કરે છે. માત્ર આ યાદીમાં સમાવિષ્ટ વિક્રેતા પાસેથી જ ટ્રેક્ટર ખરીદવું પડે છે.
અનધિકૃત અથવા બિન-પેનલ વિક્રેતા પાસેથી ખરીદેલ ટ્રેક્ટર પર સહાય મળશે નહીં.
નવું ટ્રેક્ટર
Tractor Sahay Yojana માત્ર નવા ટ્રેક્ટર પર જ લાગુ પડે છે. જૂના અથવા સેકન્ડ હેન્ડ ટ્રેક્ટર પર કોઈ સહાય મળતી નથી.
નવું ટ્રેક્ટર એટલે જે કંપનીમાંથી સીધું આવતું હોય અને જેનું કોઈ પૂર્વ નોંધણી ન થયેલ હોય તે.
Tractor Sahay Yojana માટે જરૂરી દસ્તાવેજો
Tractor Sahay Yojana માટે અરજી કરતી વખતે કેટલાક આવશ્યક દસ્તાવેજો રજૂ કરવા જરૂરી છે.
ઓળખ અને રહેઠાણના દસ્તાવેજો
આધાર કાર્ડ:
અરજદારના આધાર કાર્ડની નકલ અનિવાર્ય છે. આધાર કાર્ડ ઓળખ અને સરનામાંના પુરાવા તરીકે કામ આવે છે. ખાતરી કરો કે આધાર કાર્ડ પરની માહિતી વર્તમાન અને ચોક્કસ છે.
આધાર કાર્ડ બેંક ખાતા સાથે જોડાયેલું હોવું પણ આવશ્યક છે કારણ કે સહાય રકમ ડીબીટી દ્વારા આધાર લિંક્ડ બેંક ખાતામાં જ જમા થશે.
રાશન કાર્ડ:
પરિવારના રાશન કાર્ડની નકલ જરૂરી છે. આ પણ રહેઠાણ અને પરિવારની રચનાનો પુરાવો છે.
મતદાર ઓળખપત્ર:
જો ઉપલબ્ધ હોય તો મતદાર ઓળખપત્રની નકલ પણ રજૂ કરી શકાય છે.
જમીન સંબંધિત દસ્તાવેજો
સાત બાર ઉતારો:
સાત બાર એટલે ખેતીની જમીનની માલિકી અને ખેતીના વિગતો દર્શાવતો સત્તાવાર રાજસ્વ રેકોર્ડ. આ ઉતારો તાજેતરનો હોવો જોઈએ – સામાન્ય રીતે છ મહિનાથી વધુ જૂનો ન હોવો જોઈએ.
સાત બારમાં અરજદારનું નામ ખાતેદાર તરીકે દેખાતું હોવું જરૂરી છે. જમીનનો પ્રકાર, વિસ્તાર, પાકની વિગતો વગેરે સ્પષ્ટ હોવી જોઈએ.
આઠ અ ઉતારો:
આઠ અ એ ખાતેદારોની નોંધ છે જેમાં જમીનના તમામ માલિકોના નામ હોય છે. આ ઉતારો પણ તાજેતરનો હોવો જરૂરી છે.
જો જમીન એકલા નામે હોય તો સરળતાથી લાભ મળી શકે છે. પરંતુ જો સહખાતેદારી હોય તો વધારાના દસ્તાવેજની જરૂર પડે છે.
સંમતિપત્ર (જો સહખાતેદારી હોય):
જો જમીન સહખાતેદારીમાં હોય તો અન્ય તમામ ખાતેદારોના સંમતિપત્ર જરૂરી છે. આ પત્રમાં અન્ય ખાતેદારોએ લખીને આપવું પડે છે કે તેઓને અરજદારે Tractor Sahay Yojana માટે અરજી કરવા અંગે કોઈ વાંધો નથી.
સંમતિપત્ર નિર્ધારિત ફોર્મેટમાં હોવું જોઈએ અને તેના પર તમામ સહખાતેદારોની સહી હોવી જરૂરી છે.
બેંકિંગ દસ્તાવેજો
બેંક પાસબુક:
અરજદારના નામે સક્રિય બેંક ખાતું હોવું આવશ્યક છે. બેંક પાસબુકના પ્રથમ પાનાની નકલ જરૂરી છે જેમાં ખાતા ધારકનું નામ, ખાતા નંબર, આઈએફએસસી કોડ અને બેંક શાખાનું નામ સ્પષ્ટ દેખાતા હોય.
કેન્સલ્ડ ચેક:
જો પાસબુક ઉપલબ્ધ ન હોય તો કેન્સલ્ડ ચેકની નકલ પણ સ્વીકારવામાં આવે છે. ચેક પર “Cancelled” લખીને તેની ફોટોકોપી રજૂ કરી શકાય છે.
આધાર-બેંક લિંકિંગ:
ખાતરી કરો કે તમારું બેંક ખાતું આધાર કાર્ડ સાથે જોડાયેલું છે. Tractor Sahay Yojana હેઠળ સહાય રકમ ડીબીટી દ્વારા મળે છે જે માટે આધાર-બેંક લિંકિંગ આવશ્યક છે.
જાતિ પ્રમાણપત્ર
જો અરજદાર અનુસૂચિત જાતિ, અનુસૂચિત જનજાતિ અથવા અન્ય પછાત વર્ગમાંથી હોય તો માન્ય જાતિ પ્રમાણપત્ર રજૂ કરવું જરૂરી છે.
આ પ્રમાણપત્ર સક્ષમ રાજસ્વ અધિકારી દ્વારા જારી કરાયેલું હોવું જોઈએ અને તેમાં અરજદારનું સંપૂર્ણ નામ, જાતિ, પેટા જાતિ વગેરે સ્પષ્ટ દર્શાવેલ હોવી જોઈએ.
ટ્રેક્ટર ખરીદી સંબંધિત દસ્તાવેજો
ટ્રેક્ટર ખરીદીનું મૂળ બિલ:
ટ્રેક્ટર ખરીદ્યા પછી વિક્રેતા પાસેથી મળેલ મૂળ બિલ અથવા ઈન્વોઈસ જરૂરી છે. આ બિલમાં ટ્રેક્ટરની સંપૂર્ણ વિગતો – મોડલ, હોર્સપાવર, એન્જિન નંબર, ચેસીસ નંબર, કુલ કિંમત વગેરે સ્પષ્ટ હોવી જોઈએ.
બિલ પર વિક્રેતાની સહી અને સિક્કો હોવો જરૂરી છે. બિલની તારીખ અરજી મંજૂર થયા પછીની હોવી જોઈએ.
આરસી બુક:
ટ્રેક્ટરની નોંધણી પ્રમાણપત્ર (આરસી બુક)ની નકલ પણ રજૂ કરવી પડી શકે છે. આમાં ટ્રેક્ટરની તમામ વિગતો અને માલિકનું નામ હોય છે.
વિશેષ કિસ્સાઓ માટે દસ્તાવેજો
દિવ્યાંગતા પ્રમાણપત્ર:
જો અરજદાર શારીરિક રીતે વિકલાંગ હોય અને કોઈ વિશેષ પ્રાવધાન હેઠળ અરજી કરી રહ્યો હોય તો માન્ય દિવ્યાંગતા પ્રમાણપત્ર જરૂરી પડી શકે છે.
સ્ત્રી ખેડૂત માટેના દસ્તાવેજો:
જો અરજદાર સ્ત્રી ખેડૂત હોય અને કોઈ વિશેષ લાભ હોય તો સંબંધિત દસ્તાવેજ જરૂરી પડી શકે છે.
Tractor Sahay Yojana માટે ઓનલાઈન અરજી પ્રક્રિયા
Tractor Sahay Yojana માટે અરજી સંપૂર્ણપણે ઓનલાઈન કરવાની છે. ઓફલાઈન અરજી સ્વીકારવામાં આવતી નથી.
આઈ-ખેડૂત પોર્ટલ
ગુજરાત સરકારે ખેડૂતો માટે એક વિશેષ ઓનલાઈન પોર્ટલ બનાવ્યું છે જેનું નામ છે આઈ-ખેડૂત. આ પોર્ટલ દ્વારા ખેડૂતો વિવિધ કૃષિ યોજનાઓ માટે અરજી કરી શકે છે.
Tractor Sahay Yojana માટે પણ આ જ પોર્ટલ દ્વારા અરજી કરવાની રહે છે. પોર્ટલની સત્તાવાર વેબસાઈટ છે www.ikhedut.gujarat.gov.in
અરજી પ્રક્રિયાના પગલાં
પગલું પ્રથમ – પોર્ટલ પર જાઓ:
સૌ પ્રથમ તમારા કમ્પ્યુટર, લેપટોપ અથવા મોબાઈલ પર ઈન્ટરનેટ બ્રાઉઝર ખોલો અને www.ikhedut.gujarat.gov.in આ વેબસાઈટ પર જાઓ.
વેબસાઈટ ગુજરાતી અને અંગ્રેજી બંને ભાષામાં ઉપલબ્ધ છે. તમે તમારી સુવિધા પ્રમાણે ભાષા પસંદ કરી શકો છો.
પગલું બીજું – યોજના શોધો:
હોમપેજ પર “યોજનાઓ” અથવા “Schemes” વિભાગ શોધો. ત્યાં “કૃષિ સાધન સહાય યોજના” અથવા “Agricultural Implement Subsidy Scheme” પસંદ કરો.
તે વિભાગમાં Tractor Sahay Yojana નો વિકલ્પ મળશે. તેના પર ક્લિક કરો.
પગલું ત્રીજું – નોંધણી/લોગિન:
જો તમે પ્રથમ વખત આઈ-ખેડૂત પોર્ટલનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છો તો તમારે પહેલાં નોંધણી કરવી પડશે. નોંધણી માટે તમારો આધાર નંબર, મોબાઈલ નંબર અને બેઝિક માહિતી જરૂરી રહેશે.
જો તમે પહેલાં નોંધણી કરાવી ચૂક્યા છો તો તમારા યુઝરનેમ અને પાસવર્ડથી લોગિન કરો.
પગલું ચોથું – અરજી ફોર્મ ભરો:
લોગિન થયા પછી Tractor Sahay Yojana નું નવું અરજી ફોર્મ ખુલશે. આ ફોર્મ બહુ સાવધાનીપૂર્વક ભરો.
વ્યક્તિગત માહિતી – સંપૂર્ણ નામ, પિતાનું નામ, જન્મ તારીખ, લિંગ, મોબાઈલ નંબર, ઈમેલ આઈડી વગેરે
સરનામું – ગામ, તાલુકો, જિલ્લો, પિનકોડ વગેરે
જમીનની વિગતો – સર્વે નંબર, હેક્ટર, ખેતીનો પ્રકાર વગેરે
બેંક ખાતાની વિગતો – ખાતા નંબર, આઈએફએસસી કોડ, બેંક અને શાખાનું નામ
ટ્રેક્ટરની વિગતો – કેટલા હોર્સપાવરનું ટ્રેક્ટર જોઈએ છે, કઈ કંપનીનું, અંદાજિત કિંમત વગેરે
પગલું પાંચમું – દસ્તાવેજો અપલોડ કરો:
ફોર્મ ભર્યા પછી તમામ જરૂરી દસ્તાવેજો સ્કેન કરીને અપલોડ કરવાના રહેશે. દરેક દસ્તાવેજ માટે અલગ અપલોડ બટન હશે.
ખાતરી કરો કે દસ્તાવેજો સ્પષ્ટ અને સુવાચ્ય છે. ફાઈલનું સાઈઝ નિર્ધારિત મર્યાદામાં હોવું જોઈએ.
પગલું છઠ્ઠું – સબમિટ કરો:
તમામ માહિતી યોગ્ય રીતે ભરી અને દસ્તાવેજો અપલોડ કર્યા પછી એકવાર સંપૂર્ણ ફોર્મની સમીક્ષા કરો.
જો બધું યોગ્ય હોય તો “Submit” બટન પર ક્લિક કરો. એક એપ્લિકેશન નંબર જનરેટ થશે. આ નંબર નોંધી રાખો.
પગલું સાતમું – પ્રિન્ટ કાઢો:
અરજી સબમિટ થયા પછી તેની એક પ્રિન્ટ કાઢો અને સાચવી રાખો. આ પ્રિન્ટમાં તમારી તમામ માહિતી અને એપ્લિકેશન નંબર હશે.

અરજી પછીની પ્રક્રિયા
Tractor Sahay Yojana માટે અરજી સબમિટ થયા પછી કેટલાક પગલાં રહે છે.
અરજીની ચકાસણી
તમારી અરજી વિભાગીય અધિકારીઓને મોકલવામાં આવે છે. તેઓ તમારી માહિતી અને દસ્તાવેજોની ચકાસણી કરે છે.
જો કોઈ દસ્તાવેજ ખૂટતો હોય અથવા માહિતીમાં કોઈ ભૂલ હોય તો તમને તમારા નોંધાયેલા મોબાઈલ નંબર પર એસએમએસ દ્વારા જાણ કરવામાં આવે છે.
મંજૂરી અથવા નામંજૂરી
ચકાસણી પછી તમારી અરજી મંજૂર અથવા નામંજૂર કરવામાં આવે છે. આ નિર્ણય તમને એસએમએસ દ્વારા જાણ કરવામાં આવે છે.
જો અરજી મંજૂર થાય તો તમને ટ્રેક્ટર ખરીદવાની પરવાનગી મળે છે. તે પહેલાં ટ્રેક્ટર ખરીદશો નહીં.
જો અરજી નામંજૂર થાય તો તેના કારણો જણાવવામાં આવે છે. જો કારણો સુધારી શકાય તેવા હોય તો તમે ફરીથી અરજી કરી શકો છો.
ટ્રેક્ટર ખરીદી
અરજી મંજૂર થયા પછી જ તમે સરકાર દ્વારા મંજૂર કરાયેલા પેનલના વિક્રેતા પાસેથી ટ્રેક્ટર ખરીદો.
ટ્રેક્ટર ખરીદતી વખતે તમામ જરૂરી દસ્તાવેજો – બિલ, ઈન્વોઈસ, વોરંટી કાર્ડ વગેરે સાચવી રાખો.
ટ્રેક્ટરની નોંધણી
ટ્રેક્ટર ખરીદ્યા પછી તેની આરટીઓ ખાતે નોંધણી કરાવો અને આરસી બુક મેળવો.
દસ્તાવેજો અપલોડ
ટ્રેક્ટર ખરીદી અને નોંધણી પછી તમામ દસ્તાવેજો – બિલ, આરસી બુકની નકલ વગેરે – આઈ-ખેડૂત પોર્ટલ પર અપલોડ કરો.
સહાય રકમ પ્રાપ્તિ
તમામ દસ્તાવેજો અપલોડ થયા પછી અંતિમ ચકાસણી થાય છે. જો બધું યોગ્ય હોય તો નિર્ધારિત સહાય રકમ ડીબીટી દ્વારા તમારા બેંક ખાતામાં જમા કરવામાં આવે છે.
રકમ ખાતામાં જમા થયા પછી તમને એસએમએસ દ્વારા જાણ મળે છે.
સામાન્ય રીતે પૂછાતા પ્રશ્નો
Tractor Sahay Yojana કોને મળે છે?
ગુજરાતના તમામ માન્ય ખેડૂત ખાતેદારોને – અનુસૂચિત જાતિ, અનુસૂચિત જનજાતિ, અન્ય પછાત વર્ગ અને સામાન્ય વર્ગ – બધાને સહાય મળે છે.
કેટલા રૂપિયાની સહાય મળે છે?
ટ્રેક્ટર ખરીદના કુલ ખર્ચના પચીસ ટકા અથવા એક લાખ રૂપિયા – બેમાંથી જે ઓછી રકમ બને તે સહાય મળે છે.
શું અરજી ઓનલાઈન જ કરવી પડે?
હા, Tractor Sahay Yojana માટે અરજી માત્ર આઈ-ખેડૂત પોર્ટલ પર ઓનલાઈન જ સ્વીકારવામાં આવે છે. ઓફલાઈન અરજી સ્વીકારાતી નથી.
શું જૂના ટ્રેક્ટર પર સહાય મળે?
ના, Tractor Sahay Yojana માત્ર નવા ટ્રેક્ટર ખરીદી પર જ લાગુ પડે છે. જૂના અથવા સેકન્ડ હેન્ડ ટ્રેક્ટર પર કોઈ સહાય મળતી નથી.
કેટલી વાર સહાય મળી શકે?
દર દસ વર્ષે માત્ર એક વખત Tractor Sahay Yojana નો લાભ લઈ શકાય છે.
સહાય કઈ રીતે મળે છે?
સહાય રકમ ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર દ્વારા સીધી ખેડૂતના બેંક ખાતામાં જમા કરવામાં આવે છે.
ટ્રેક્ટર ક્યાંથી ખરીદવું પડે?
સરકારે મંજૂર કરેલા પેનલમાં આવેલા વિક્રેતા અથવા ડીલર પાસેથી જ ટ્રેક્ટર ખરીદવું પડે છે.
કેટલા હોર્સપાવરના ટ્રેક્ટર પર સહાય મળે છે?
વીસ હોર્સપાવરથી લઈને સાઠ હોર્સપાવર સુધીના ટ્રેક્ટર પર Tractor Sahay Yojana હેઠળ સહાય મળે છે.
નિષ્કર્ષ
Tractor Sahay Yojana એ ગુજરાત સરકારની એક દૂરદર્શી અને ખેડૂત હિતૈષી યોજના છે જે રાજ્યની ખેતીને આધુનિક અને યાંત્રિક બનાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહી છે. એક લાખ રૂપિયા સુધીની સહાય એક સામાન્ય ખેડૂત માટે નોંધપાત્ર મદદ છે જે તેને ટ્રેક્ટર ખરીદવાનો નિર્ણય લેવામાં પ્રોત્સાહન આપે છે.
આ યોજના માત્ર વ્યક્તિગત ખેડૂતને જ નહીં પરંતુ સમગ્ર રાજ્યની કૃષિ અર્થવ્યવસ્થાને લાભ પહોંચાડે છે. ખેતીમાં યાંત્રિકીકરણ વધવાથી ઉત્પાદન વધે છે, ખેડૂતોની આવક વધે છે અને ગ્રામ્ય વિકાસને ગતિ મળે છે.
જો તમે ગુજરાતના ખેડૂત છો અને તમારી પાસે જરૂરી પાત્રતા છે તો Tractor Sahay Yojana નો લાભ અવશ્ય લો. આઈ-ખેડૂત પોર્ટલ પર જઈને યોગ્ય રીતે અરજી કરો અને આધુનિક ખેતી માટે ટ્રેક્ટર મેળવો.
યાદ રાખો કે ટ્રેક્ટર માત્ર એક સાધન નથી, પરંતુ તમારી ખેતીને પ્રગતિશીલ અને નફાકારક બનાવવાનું એક શક્તિશાળી માધ્યમ છે. Tractor Sahay Yojana આ માધ્યમ પ્રાપ્ત કરવામાં તમારી મદદ કરે છે.
Read More
- NDTV India is Hindi News Website. Read Hindi News, Latest Hindi News, Today Hindi News, Breaking Hindi News, Hindi Samachar
- Today’s news: Get latest and Breaking News on Politics, Business, Lifestyle, Entertainment and Sports along with News updates from around the world.
- Read the Latest News Updates online related to India, World and US business and economy.
- Times of India: News – Breaking News, Latest News, India.




